pultuszczak

Facebook


Budżet obywatelski nie jest receptą na problemy instytucji publicznych

2015-04-08 4:52:08

W Polsce wciąż bardzo niewiele instytucji publicznych angażuje mieszkańców we wspólne projektowanie swojej oferty. Rzadko przeprowadzają spotkania z mieszkańcami, badania czy konsultacje na temat ich funkcjonowania. Zdarza się jednak, że biblioteki czy domy kultury korzystają z popularnego w ostatnich latach budżetu obywatelskiego, zgłaszając w ramach tego mechanizmu własne projekty. Pojawia się pytanie, czy środki z budżetów obywatelskich powinny być wykorzystywane przez instytucje, które z zasady są finansowane z budżetów gminy, czy też istnieje lepsza ścieżka wprowadzania w instytucjach zmian?

Z formalnego punktu widzenia zgłaszanie projektów w ramach budżetu obywatelskiego przez instytucje publiczne nie jest zabronione – działania jednostek organizacyjnych urzędu należą do zadań własnymi gminy. Jednak z drugiej strony budżet obywatelski może rodzić pokusę, aby w ten sposób finansować zadania, które i tak powinny być przez miasto realizowane (finansowanie działalności domów kultury, szkół, przedszkoli itp.). W ten sposób ogranicza się wpływ mieszkańców na wydatki w ramach budżetu obywatelskiego. Budżet obywatelski powinien służyć rozwojowi aktywności mieszkańców, realizacji przedsięwzięć, które zgłaszają mieszkańcy, zaspokajaniu ich potrzeb. Włączenie się w ten proces instytucji może sprawić, że słabiej zorganizowani mieszkańcy mogą nie przebić się ze swoimi pomysłami. – mówi Dariusz Kraszewski, ekspert Fundacji im. Stefana Batorego, koordynator działania Budżet obywatelski w akcji Masz Głos, Masz Wybór.

A zatem, w jaki sposób instytucje takie jak domy kultury czy biblioteki mogą włączać mieszkańców we współtworzenie swojej oferty? U nas zaczęło się od przygotowania wspólnie z mieszkańcami strategii rozwoju instytucji. To dało podstawę do planowania dalszych działań w oparciu o opinie mieszkańców. – mówi Piotr Michałowski, kierownik Domu Kultury w Oleśnicy, uczestnik akcji Masz Głos, Masz Wybór, który w ramach akcji badał zapotrzebowanie użytkowników Domu Kultury na konkretne działania, m.in. poprzez ankiety oraz spotkania z mieszkańcami.

Podstawowa korzyść: zadowolenie mieszkańców z funkcjonowania instytucji jest dużo większe. Mieszkańcy muszą czuć, że mają moc sprawczą. Wtedy dom kultury nie strzela kulą w płot i nie proponuje np. zajęć z modelarstwa, kiedy mieszkańcy interesują się np. śpiewaniem. Niedopasowanie oferty do oczekiwań i potrzeb mieszkańców to jeden z największych problemów domów kultury. Dzięki rozmowom z mieszkańcami rodzą się bardzo ciekawe, kreatywne pomysły. Jeden projekt rodzi drugi, jedna zrealizowana inicjatywa rodzi kolejną – dodaje Michałowski.

Co zrobić, aby instytucje w naszej gminie działały lepiej?

Zależy nam, żeby każdy, kto ma chęć zmieniania instytucji publicznych tak, aby lepiej służyły lokalnym potrzebom, odnalazł dla siebie możliwość działania w akcji Masz Głos, Masz Wybór. – mówią Katarzyna Beszczyńska i Maria Perchuć-Żółtowska z Pracowni Badań i Innowacji Społecznych Stocznia, koordynatorki działania Lepsze Instytucje w akcji Masz Głos, Masz Wybór – W ramach wspólnego działania proponujemy m.in. przeprowadzenie tzw. warsztatów przyszłościowych – spotkania, na którym na początku trzeba trochę ponarzekać, żeby dojść do nowych, ciekawych pomysłów na zmianę. A jak dotrzeć do tych “nieprzekonanych”, do osób, które na co dzień nie korzystają z oferty danej instytucji? Proponujemy zamienienie się w badacza, który będzie przeprowadzał mini ankiety wśród mieszkańców lub zorganizowanie akcji plenerowej. Niech w dokonywanie zmiany włączy się jak najwięcej osób! – dodają.

Kto w takim razie powinien korzystać z procedury budżetu obywatelskiego?

Przede wszystkim sami mieszkańcy, którzy w ramach budżetu obywatelskiego mogą zgłaszać pomysły na zmianę przestrzeni publicznej wokół siebie. Niekoniecznie instytucje publiczne, które swoją ofertę mogą dostosowywać do potrzeb mieszkańców poprzez spotkania z nimi i badanie ich potrzeb w tym zakresie. Mieszkańcami mogą też sami czuwać nad jakością ich budżetu obywatelskiego.

Aby w Polsce budżety obywatelskie rozwijały się, potrzebne jest zaangażowanie mieszkańców, którzy będą przyglądali się i oceniali ich działanie, zgłaszali uwagi i zachęcali do wprowadzenia usprawnień. W miastach, w których jeszcze nie ma budżetów obywatelskich, mieszkańcy powinni zachęcać władze do ich wprowadzenia. W ramach akcji Masz Głos, Masz Wybór pomożemy tym, którzy chcą wprowadzać lub poprawiać budżety obywatelskie w swoich gminach. Zapraszam do działania Budżet obywatelski w akcji Masz Głos, Masz Wybór – mówi Dariusz Kraszewski. Wiele jest jeszcze w tym zakresie do zrobienia.

Co już osiągnięto, a jakie wyzwania stoją jeszcze przed budżetami obywatelskimi? [1]

  • Zdecydowana większość miast, które wprowadziły budżet obywatelski realizuje go w kolejnych latach. Na przebadane przez eksperta Fundacji im. Stefana Batorego 52 miasta, tylko w jednym przypadku nie kontynuowano procesu.
  • Większość z nich zwiększyła kwotę, o której mogą zadecydować mieszkańcy. Na 46 przeanalizowanych miast, które realizowały co najmniej drugą edycję budżetu obywatelskiego, aż 33 (71%) oddało do decyzji mieszkańców większe sumy pieniędzy.
  • Niestety nadal brakuje przestrzeni do dyskusji pomiędzy mieszkańcami o ich potrzebach i pomysłach na zmiany w mieście.
  • Niestety często władze ograniczają zakres zgłaszanych przez mieszkańców pomysłów do przedsięwzięć inwestycyjnych. W zadaniach własnych gminy, a co za tym idzie, również w działaniach realizowanych w ramach budżetów obywatelskich, powinny się mieścić też np. organizacja imprez integracyjnych i kulturalnych, prowadzenie zajęć edukacyjnych dla mieszkańców czy wytyczanie szlaków pieszych i ścieżek rowerowych.

Co daje udział w akcji?

  • Odmienicie swoją gminę
  • Poznacie ludzi z całej Polski, którzy zmieniają swoje gminy na lepsze
  • Weźmiecie udział w szkoleniach, na których poznacie swoje prawa, uzyskacie wiedzę, jak zmieniać Waszą okolicę gminę i jak nagłaśniać Wasze działania
  • Dostaniecie wsparcie od ekspertów, w tym specjalistów od prawa i relacji z mediami
  • Będziecie mieli bieżący kontakt z doświadczonym koordynatorem lub koordynatorką, którzy będą Was wspierali w codziennej pracy i w kontaktach z urzędami
  • Uzyskacie prawo do używania logo akcji Masz Głos, Masz Wybór
  • Zdobędziecie szansę na otrzymanie nagrody Super Samorząd

Do akcji Masz Głos, Masz Wybór można zapisać się do 12 kwietnia na stronie www.maszglos.pl

 Jak wziąć udział w akcji?

  1. Zaplanuj zmianę – zastanów się, co w Twojej miejscowości lub gminie chciałbyś/chciałabyś zmienić na lepsze?
  2. Zarejestruj się na stronie maszglos.pl.
  3. Wybierz ścieżkę działania – skorzystaj z jednego z 5 proponowanych przez nas scenariuszy: Budżet obywatelski, Dostępni radni, Inicjatywa lokalna, Lepsze instytucje, Przestrzeń dla ludzi!
  4. Skorzystaj ze wsparcia – przyjedź na szkolenie, przedyskutuj problemy lokalne z ekspertami i ekspertkami oraz aktywistami i aktywistkami, którzy brali udział w poprzednich edycjach akcji.
  5. Zbierz grupę mieszkańców i działaj!
  6. Ciesz się i pochwal sukcesami – zmiana jest możliwa!

Dołącz do nas!

 

Kontakt:

Olga Skarżyńska

Fundacja im. Stefana Batorego

Masz Głos, Masz Wybór

22 536 02 62

oskarzynska@batory.org.pl

 

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *